Pracuj przy akceleratorze! UJ wydał planszówkę o polskim synchrotronie SOLARIS

19 lutego 2026, 09:14

Uniwersytet Jagielloński wydał grę planszową, dzięki której możemy poczuć się jak naukowiec z Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS. Planszówka to pierwsza w Polsce gra edukacyjna opowiadająca o działaniu akceleratorów cząstek, technikach badawczych i odkryciach, których można dokonać za pomocą promieniowania synchrotronowego. Twórcami gry są naukowcy z SOLARISA i nauczyciele, a sama gra zawiera scenariusze zajęć, dzięki którym można ją wykorzystać na lekcjach fizyki, chemii, biologii, jak i w czasie wolnym poza lekcjami.



Autyzm i mutacje genetyczne

17 grudnia 2006, 19:09

Francuscy naukowcy odkryli u niewielkiej liczby dzieci z autyzmem mutacje genetyczne. Może to pomóc w ujawnieniu biologicznych podstaw choroby.


Filtruje pod kątem

28 marca 2014, 17:23

Fale światła można definiować ze względu na ich długość, polaryzację i kierunek. Fizykom z MIT-u udało się stworzyć system filtrujący światło właśnie ze względu na kierunek. Dotychczas możliwa była filtracja jedynie ze względu na długość fali (kolor) i polaryzację.


Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii

13 maja 2026, 08:34

Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.


Kapcie i odkurzacz w jednym

21 stycznia 2007, 10:21

Electrolux, producent sprzętu gospodarstwa domowego, opracował ciekawą hybrydę: kapcie połączone z miniodkurzaczem.


Elektroniczne odciski palców

29 kwietnia 2014, 12:46

Profesor Romit Roy Choudhury i studenci Sanorita Dey oraz Nirupam Roy z University of Illinois wykazali, że podzespoły znajdujące się w smartfonach są na tyle unikatowe, iż pozwalają na jednoznaczne zidentyfikowanie urządzenia i jego śledzenie. Są podobne do odcisków palców, ale jednocześnie dają ewentualnemu śledzącemu znacznie większą wiedzę, gdyż pozwalają określić, gdzie użytkownik urządzenia przebywał w danej chwili oraz – często – co robił.


Rukiew wodna© Eric Guinther

Antyrakowa rukiew wodna

19 lutego 2007, 09:55

Regularne spożywanie dań z rukwią wodną zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwór. Zgodnie z badaniami naukowców z University of Ulster, warzywo to obniża liczbę uszkodzeń DNA w białych krwinkach, które uznaje się za ważny czynnik kancerogenny.


Trójwymiarowy odpowiednik grafenu?

4 czerwca 2014, 11:27

Trzy niezależne zespoły naukowe badają właściwości arsenku kadmu. Ten nowo odkryty materiał zachowuje się podobnie jak grafen, jednak nie jest dwuwymiarową pojedynczą warstwą atomów, a tradycyjną trójwymiarową strukturą. A to oznacza, że łatwiej będzie z niego wyprodukować różne podzespoły.


Struktura E8 w dwóch wymiarach

Matematycy rozwiązali 100-letni problem

21 marca 2007, 13:55

Matematykom udało się rozwiązać liczący ponad 100 lat problem. Zespół uczonych z University of Maryland zbadał i opisał 248-wymiarową strukturę znaną pod nazwą E8.


Gry nie czynią gorszym

10 lipca 2014, 13:34

Pełne przemocy gry wideo nie muszą powodować, wbrew obawom, że gracze stają się niewrażliwi na przemoc. Nasze badania sugerują, że gracze nie stali się mniej moralni. Wręcz przeciwnie. Pełne przemocy gry spowodowały, że zwiększyła się ich wrażliwość na przekraczanie norm moralnych. To może, podobnie jak w prawdziwym życiu, zachęcać graczy do dobrowolnego angażowania się w działania na rzecz innych - mówi główny autor badań profesor Matthew Gizzard z University at Buffalo


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk